Hoe zit het met het watersysteem

Foto: Bij Atelier De Ambachtelijke Korf loopt de kruidentuin als een sliert langs de waterberging.

 

Wat wordt nu precies bedoeld met het watersysteem/de waterhuishouding in Oosterwold?
Het watersysteem in Oosterwold is in feite al het water dat in de vorm van kavelsloten door de voormalige landbouwpercelen loopt. De kavelsloten zijn daar ooit gegraven om het water in het gebied op peil te houden. Niet te veel en niet te weinig. Zodat het geschikt was – en nog steeds is – voor landbouw. De afstand tussen de kavelsloten is ongeveer 500 meter. Het water loopt uiteindelijk in tochten en vaarten. Dat zijn grotere watergangen die samen met de kavelsloten in Flevoland een samenhangend systeem van water vormen: het oppervlaktewater.

Ook grondwater behoort tot het watersysteem
Grondwater is het water in de bodem. Het grondwaterpeil in Oosterwold is niet overal gelijk. Bijvoorbeeld vanwege de grillige bodemstructuur. Het waterschap zorgt voor een grondwaterpeil (van het ondiep gelegen grondwater) van ongeveer een meter onder het maaiveld (het niveau waarop u loopt). De kavelsloten werken als een afvoerdrain voor het grondwater. En houden zo het grondwater op peil.

Jarenlang zakte neerslag via kleischeuren in de bodem
Inmiddels is Oosterwold niet meer alleen in gebruik als landbouwgebied. Het gebied ontwikkelt; raakt meer en meer bewoond. Er komt veel verharding in de vorm van daken en wegen. Regenwater kan op die plekken niet langer de bodem in. En dat zorgt voor extra belasting van het bestaande watersysteem. Met het waterschap is daarom afgesproken dat er gecompenseerd moet worden: in de vorm van een waterberging voor iedere initiatiefnemer, zoveel mogelijk op eigen perceel. Met die waterberging vang je water op als het (hard) heeft geregend.

Het waterschap stelde voor deze waterberging een norm vast
Om het regenwater te kunnen opvangen graaft iedere initiatiefnemer een eigen waterberging. Voor elke 100 vierkante meter verharding moet een ruimte van 11,5 kubieke meter worden gegraven. Als berging wordt gezien: alle kuubs tot 1 meter onder het maaiveld. Vervolgens kan het water de grond inzakken en/of aangesloten worden op de waterberging van aangrenzende percelen en/of op het netwerk van de bestaande kavelsloten in het gebied.

Het zou goed zijn de te graven waterbergingen met elkaar te verbinden
Zodat het net als het bestaande watersysteem (kavelsloten, tochten en vaarten) een aaneengesloten systeem vormt. Het watersystemen wordt daarmee robuuster; is groter en kan daardoor meer hebben. Niet in alle situaties is dit realiseerbaar, maar een aaneengesloten watersysteem is wel het uitgangspunt. Overleg daarom met jouw buren rondom over hoe u dit samen kunt realiseren. Eenmaal een waterberging gerealiseerd? Onderhoud deze dan goed en zorg dat de inhoud niet kleiner wordt door bijvoorbeeld begroeiing.

In Oosterwold wordt huishoudelijk water gezuiverd en geloosd
Via eigen zuiveringen moet het water terecht komen in het watersysteem. Dat is – met toestemming van het waterschap – toegestaan. Gezuiverd huishoudelijk afvalwater mag niet in de bodem terecht komen. Er zit immers altijd nog wat verontreiniging in. En dat kan de kwaliteit van het grondwater (uiteindelijk ook het dieper gelegen grondwater) negatief beïnvloeden. Een aangesloten watersysteem is meer dynamisch, waardoor de lozingen verdunnen. Woont u in gebied 1a, bespreek dan de mogelijkheden met het waterschap.

Sommige initiatiefnemers maken een waterberging in de vorm van een vijver
Via een overloop kan deze direct worden verbonden met een kavelsloot. Of, als die niet aan het perceel grenst, met de berging van de buren. Een siervijver met folie aanleggen kan ook. Maar die wordt dan vanwege de folie niet gezien als waterberging. Het water kan immers niet de bodem in. Een siervijver kan wel overlopen in een waterbergingsvijver of sloot. Dat water kan dan in de zomer ook gebruikt worden voor landbouw. Voor bestaande initiatiefnemers met een vijver die niet verbonden is met het watersysteem geldt dat samen met hen wordt bekeken of en hoe er in de toekomst toch gezorgd kan worden voor aansluiting op het systeem.

Bestaande kavelsloot waarop watersystemen aangesloten kunnen worden: de grotere afvoerkanalen door het landschap.


Tocht

Vaart

Voorbeelden van de nieuwe verkavelde situatie in Oosterwold:

12e blog estafette Akke Faling Het plezier van zelf maken en de voldoening die dat geeft
Hoe zit het met het watersysteem Over waterberging, sloten en vaarten
Zicht op archeologisch verleden Reis aan de hand van een indrukwekkende tijdlijn door het gebied
De rijke oogst van stadslandbouw Stadslandbouw verrijkt je wijk en je leven.
Groen: laat je inspireren Kansen voor originele en creatieve oplossingen
Steentijdwildernis Toolbox voor inrichten en visualiseren van steentijdvindplaatsen.
Duurzaam: aardgasvrij ecohuis Je kunt grote of kleine stapjes zetten in de richting van een duurzaam huis.
De spelers van Oosterwold Het bijzondere proces van bottum-up gebiedsontwikkeling. Een film van Marit Geluk.