In opdracht van de gebiedsorganisatie heeft het waterschap afgelopen zomer 2021 een nulmeting uitgevoerd bij IBA’s die ten tijde van deze meting langer dan een halfjaar functioneren. Deze nulmeting is uitsluitend een referentiemeting aan de hand waarvan initiatiefnemers verder kunnen met het verbeteren van de werking van de IBA. Het gaat niet om een goed- of afkeuring, dus niet om een handhavingsmeting van het waterschap. Op 6 oktober 2021 was een webinar om de resultaten van de nulmeting toe te lichten.
De vragen van bewoners gingen onder andere over de normen, de meetmethode en het moment van meten. Maar ook over de uitstoot door boeren in de omgeving, alternatieve zuiveringsmethoden, riolering, kosten en handhaving.


Nulmeting – normen
Uitstoot boeren in de omgeving
Nulmeting – moment van meten
Verbetertraject IBA/CBA
IBA-coach
Alternatieve zuivering
Riolering
Kosten
Zorgplicht
Juridisch
Handhaving
Oppervlaktewater

 

Nulmeting – normen

 

  1. Wat is het percentage van aansluitingen die tijdens de laatste nulmeting niet succesvol aan de norm kon voldoen?
    Uit de analyseresultaten komt naar voren dat circa 75% van de bemonsterde IBA-systeem één of meerdere stoffen van de lozingsnorm IBA3b heeft overschreden.
  2. Nu blijkt dat 75% van de IBA’s niet aan de norm voldoen. Is het dan wel realistisch te denken dat de IBA’s aan de norm kunnen gaan voldoen? Is hier al kennis over en ervaring mee? Of weten we nu al dat we allemaal op het riool aangesloten moeten gaan worden?
    De IBA-leveranciers hebben voldoende kennis en ervaring met IBA3b-systemen. IBA-systemen zijn gedimensioneerd om aan de 3b-norm te kunnen voldoen. De komende 2 jaar heb je samen met je leverancier en/of IBA-coach de tijd om de werking van de IBA te verbeteren en te laten voldoen aan de lozingsnormen. De insteek van het verbetertraject is om de (bestaande) IBA-systemen te laten voldoen aan de lozingsnormen. Een aansluiting op het riool wordt geen verplichting maar is één van de mogelijkheden voortkomend uit het verbetertraject.
  3. Was er in 2015 toen het plan vorm begon te krijgen al sprake van de hoogste normering IBA3b? Of is de norm veranderd sinds het begin van Oosterwold?De normering voor de IBA3b in de vergunning is vanaf het begin van Oosterwold onveranderd en voor alle lozingen hetzelfde. De in de vergunning vermelde norm is in bestaande wet- en regelgeving benoemd als norm behorende bij een IBA3b-systeem.
  4. Hoe komt het dat Almere voor Oosterwold een IBA3b-norm hanteert, die vergeleken met de normen die verder in Nederland gehanteerd worden voor IBA’s op het hoogste niveau ligt. Is het niet mogelijk naar redelijkheid naar een lagere norm te gaan, die haalbaar is?
    Oosterwold is een uitbreidingsgebied van woningbouw van de woonkern Almere. Normaliter wordt een dergelijke uitbreiding met woningbouw aangesloten op de gemeentelijke riolering en wordt het afvalwater behandeld in de zuiveringsinstallatie (AWZI). De gemeente Almere heeft in Oosterwold in lijn van de ontwikkelfilosofie ervoor gekozen om gebruik te maken van de mogelijkheid om de zorgplicht alternatief (i.p.v. riolering) in te vullen. De door de bewoners aangelegde zuiveringen (meestal IBA’s) moeten dan wel voldoen aan de door het waterschap gestelde en individueel vergunde lozingsnorm IBA3b om zodoende te voldoen aan belangrijke voorwaarde van bescherming leefomgeving. Omdat het afvalwater in oppervlaktewater wordt geloosd verleent het waterschap voor het lozen een vergunning. Hierbij heeft het waterschap gekozen voor het hogere zuiveringsniveau van de IBA3b (mede gezien de relatief hoge dichtheid van de IBA’s). Het waterschap moet zich houden aan de Kader Richtlijnen Water. Nieuwe lozingen mogen geen verslechtering van het huidige watersysteem hebben. Hierbij zijn fosfaat en stikstof belangrijke aandachtspunten. Deze stoffen worden alleen gezuiverd middels een IBA3b-systeem.
  5. Wat is het verschil tussen IBA3a en 3b?
    Het verschil tussen een IBA3a en een IBA3b is dat een IBA3b fosfaat uit het afvalwater kan verwijderen. Een IBA3a heeft deze zuivering niet.
  6. Is er een IBA die wel 3b kan halen?
    Een IBA die in wordt verkocht als 3b zou aan de normering voor 3b moeten kunnen voldoen. Uit de nulmeting blijkt dat ca. 25% van de systemen voldoet aan de 3b-norm.
  7. Is de IBA nou niet goed of is de norm te hoog?
    Zie antwoord vraag 4 en 6.
  8. Welke druk ligt er bij de leveranciers van de systemen? Zij geven aan dat ze de normering van klasse 3b halen.
    De bestaande IBA-systemen binnen 2 jaar te laten voldoen aan de IBA3b lozingsnormen.
  9. Is er een verklaring dat er zoveel systemen van verschillende fabrikanten door zoveel huishoudens niet (kunnen) voldoen aan de norm?
    De redenen waarom de IBA-systemen niet voldoen aan de normen zijn per leverancier verschillend. Bottum line is dat alle systemen aan de IBA3b-norm moeten kunnen voldoen.
  10. Welke norm geldt in Almere Stad?
    In stedelijk gebied worden huishoudens aangesloten op de gemeentelijke riolering. Een norm is daar niet van toepassing.
  11. Welke normen gelden in andere buitengebieden, bijvoorbeeld Almere Hout.
    De gemeente heeft in Oosterwold gekozen voor een alternatieve invulling van de zorgplicht. In het stedelijk gebied van de gemeente zijn de huishoudens (oa. Almere-Hout en Nobelhorst) aangesloten op de gemeentelijke riolering. Zie ook beantwoording vraag 10.
  12. Kunnen jullie een inhoudelijk oordeel geven over overschrijding op fosfaat en op stikstof? Er is zwart-wit gekeken, maar wat is realistisch qua bandbreedte?
    Een IBA-systeem moet kunnen voldoen aan de gestelde eisen vanuit de certificering. Dat wil zeggen dat er minimaal tot het vereiste niveau wordt gezuiverd en zelfs beter.
  13. Als een IBA3b bedoeld is om ook fosfaat te zuiveren, waarom lukt dat dan niet afdoende?
    Een IBA3b moet kunnen voldoen aan de fosfaatnorm. Dat het nog niet afdoende werkt kan verschillende oorzaken hebben. Uw IBA-leverancier kan het beter uitleggen voor zijn eigen specifieke systeem.
  14. Ph staat niet in de uitslag?
    Op het analysecertificaat staat de pH als zuurgraad vermeld.
  15. Hoe kan het zijn dat veel mensen bij eerdere metingen wel voldeden en nu ineens niet meer, ondanks gelijke omstandigheden of gebruik/ verbruik.
    De monstername van een IBA-systeem blijft een momentopname. Door variaties b.v. het watergebruik en het onderhoudsniveau van het IBA-systeem kan het effluent in kwaliteit variëren. Onder wisselende omstandigheden moeten IBA’s jaar in jaar uit de aan de vereiste nomen kunnen voldoen.
  16. Welke verklaring is er dat de P-waarde van 0.33 mg is veranderd naar 12mg als er aan het huishouden, de manier van huishouden en het voedingspatroon niets gewijzigd is.
    Het resultaat van de meting is van veel factoren afhankelijk en het blijft een momentopname. Een verklaring kan zijn dat het IBA-systeem het fosfaat niet (meer) verwijdert. Zie ook antwoord vraag 13.
  17. In de volgende deelgebieden 1B en 2 komen geen IBA’s meer. Zou de norm dan niet verlaagd moeten worden omdat er minder IBA’s komen als gepland?
    Nee, de IBA moeten voldoen aan de norm voor 3b. Daarnaast laat de huidige waterkwaliteit in de watergang van Oosterwold zien dat het gehalte fosfaat stijgt tot waarden die we normaliter in stedelijk gebied niet aantreffen.
  18. Normen staan al sinds 1999 vast voor klasse 3b. Er is ook een lozingsnorm voor 24uurs concentratie (de helft van de steekproefnorm). Kun je deze toepassen?
    De wetgeving maakt onderscheid tussen 24 uurs bemonstering en bemonstering met een steekmonster. Beide zijn toegestaan. Een 24 uurs bemonstering is bij IBA’s vaak niet goed mogelijk omdat er niet altijd water uit de IBA stroomt. Bij een 24-uurs bemonstering is het gewenst dat er een continue afvoer van afvalwater is, zoals bij AWZI’s. Omdat dit vaak niet het geval is, kiest het waterschap voor steekbemonstering. Deze uitvoering wordt voor het hele beheergebied toegepast. De norm voor een 24-uurs monster is daarnaast strenger dan dat bij een steekproefmonster.
  19. Waarom wordt gemeten met percentages i.p.v. absolute vervuiling? Bij laag volume afvalwater gaat het toch om hoeveel je vervuilt?
    Wettelijk is bepaald dat voor IBA’s lozingsnormen gelden en niet wordt gekeken naar de vrachten. Je ontvangt van het waterschap na bemonstering van het IBA-systeem een analysecertificaat met daarop vermeld het gehalte aan absolute vervuiling.
  20. Waarom wordt per kavel bekeken en niet voor het totale gebied, dus dat kavels met iets te veel vervuiling gecompenseerd worden door kavels met iets minder vervuiling.
    Het klinkt logisch maar de huidige wetgeving laat dit niet toe. Deze kijkt per lozing en per huishouden en daar wordt een vergunning met lozingsnormen voor verleend. Ieder huishouden met lozing heeft een eigen verantwoordelijkheid om aan de lozingsnorm te voldoen.
  21. Hoe kun je dergelijke conclusies verbinden aan een methodologisch zo zwak opgezette meting? Validiteit en betrouwbaarheid zijn hier toch ook gewoon dwingende kwaliteitseisen?
    De metingen van het waterschap vinden plaats overeenkomstig de NEN 6600. Het waterschap heeft een nulmeting uitgevoerd. Het is inderdaad wenselijk om meer metingen uit te voeren voor een goed onderbouwde conclusie. De overheden zien dit als taak van leveranciers en bewoners.
  22. In hoeverre is het redelijk dat een minieme overschrijding van 1 waarde leidt tot afkeur. Met als gevolg dat je vele duizenden euro’s moet betalen voor het aanleggen van riool? Dan staat de ‘straf’ niet in verhouding tot het vergrijp. En hoe verhoudt dit zich tot de zorgplicht van de gemeente om zorgzaam met haar bewoners om te gaan?
    Alle parameters die bemonsterd worden hebben een eigen norm, die belangrijk is voor het milieu. De bestaande wet- en regelgeving is in Nederland dat als je een norm overschrijdt je niet voldoet. Wel past het waterschap, indien er sprake is van een toezichtmeting, bij een lozing een meetonzekerheid toe. Hierdoor zal een minimale overschrijding van 1 of meerdere stoffen niet direct leiden tot afkeur. Omdat deze meting wordt gezien als nulmeting is geen meetonzekerheid toegepast. Ter vergelijk: bij een snelheidsmeting wordt een correctie toegepast waardoor ook bij een minimale overschrijding een bekeuring volgt. Zie ook vraag 4.
  23. Waarom werden de IBA’s 2 weken voorafgaand doorgespoeld met heel veel water?
    Dit is niet bekend en niet afgesproken met het waterschap en gebiedsorganisatie. Wel heeft het waterschap met de leveranciers afgestemd om de controlevoorzieningen uiterlijk 1 week voorafgaand aan de nulmeting schoon te maken. Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling geweest dat de IBA’s zouden worden doorgespoeld. Dat kan een vertekend beeld opleveren van de werking van de IBA bij de nulmeting. Deze vraag kun je het beste stellen aan je leverancier.
  24. Is het waterschap Zuiderzeeland ook niet onwijs geschrokken van deze uitslagen?
    Het waterschap is niet echt verrast. In de afgelopen jaren lieten oplevercontroles vergelijkbare resultaten zien. Het waterschap heeft hierover eerder ook zijn zorgen geuit naar de leveranciers
  25. Hoe hebben de leveranciers tot op heden gereageerd op deze teleurstellende resultaten (75% volstaat immers niet)
    Diverse Leveranciers zijn de uitslagen van de nulmeting van hun eigen IBA-systemen nog aan het beoordelen. We hebben nog geen reactie gehad van leveranciers op de uitslag van deze nulmeting.
  26. Bij de ontwikkeling van het gebied is er een keuze voor IBA’s waarbij in alle informatieavonden het helofytenfilter als belangrijkste optie werd genoemd. Is toen een risicoanalyse gemaakt van overschrijdingen van IBA’s i.r.t. de te verwachte dichtheid van huishoudens? Zo ja met welke percentages en overschrijdingen werd rekening gehouden?
    In 2018 is een zogenaamde balansstudie uitgevoerd door Sweco in opdracht van het waterschap in samenspraak met de gemeente Almere. Sweco verwachtte een netto toename van de emissies van fosfaat en verwachtte een achteruitgang van de waterkwaliteit met de komst van IBA’s (3b) in Oosterwold. Sweco drukte zich uit in aantallen IBA’s waarbij de balans om zou kunnen slaan van goede naar slechtere waterkwaliteit. Dit aantal ligt rond de 2000 IBA’s. Vandaar dat ook uiteindelijk het spoor voor deelgebied 1B met verzamelleiding in kavelweg en transportleiding in de polderweg is gekomen.
  27. Zijn er überhaupt IBA’s goedgekeurd die langer dan 1 jaar functioneren?
    Jazeker, bij de 25 procent van de bij de nulmeting bemonsterde IBA’s die voldoen zitten ook IBA-systemen die langer dan 1 jaar in gebruik zijn
  28. Er is ooit een meting gedaan aan het influent. Daar was iedereen heel trots op want dat gebeurde nooit. Gaat dat nu weet gebeuren?
    Nee, het bemonsteren van het influent is geen opdracht/taak van het waterschap. In de vergunning is hier ook niets over opgenomen. Het waterschap controleert of de lozing voldoet aan de lozingsnorm. Wel geeft een meting van het influent en effluent een compleet beeld over van de werking en effectiviteit van het IBA-systeem. Je kunt je leverancier vragen om dit soort metingen
  29. Zijn en zo ja hoe (welke waardes) zijn de overschrijdingen terug te vinden in het oppervlaktewater waar de IBA’s lozen?
    In het oppervlaktewater worden op het meetpunt in Oosterwold duidelijk verhoogde gehaltes aan fosfaat aangetroffen. De invloed van het lozen met IBA’s op het watersysteem is daarnaast zichtbaar in een toename van medicijnresten en in middelen die worden gebruikt bij het bestrijden van vliegende insecten en vlooien bij huisdieren. Tevens zien we een toename van bacteriën als E-coli die voorkomt in menselijke uitwerpselen. De komende periode wordt het monitoringsprogramma waterkwaliteit Oosterwold nog aangepast om een beter beeld te krijgen van de waterkwaliteit.
  30. Hoe groot is nu werkelijk het probleem voor het milieu? Of zijn we met zijn allen bezig om aan de cijfertjes te voldoen zonder dat er daadwerkelijk een probleem is.
    Zie het antwoord op vraag 29.
  31. Aan het begin van deze meeting werd gezegd dat de normen er zijn om te voorkomen dat de waterkwaliteit verslechtert. Is daar wel sprake van in Oosterwold?
    Zie het antwoord op vraag 29
  32. Wij gebruiken uitsluitend biologisch afbreekbare middelen, voor afwas, was, persoonlijke hygiëne, schoonmaak en we eten weinig vet en vlees. Toch voldoet de IBA niet.
    Wij adviseren je in overleg te gaan met je leverancier en/of IBA-coach.
  33. Wij gebruiken alles biologisch, geen chemische middelen, nemen alles in acht. Gebruiken weinig water. Ook bijdrage aan het milieu en waterproblematiek. Maar nu lijkt het erop dat dit invloed kan hebben op de uitslag. Hoe beziet de coach/team oosterwold en de andere bewoners dit?
    Zie beantwoording vraag 32.
  34. Als ik al het effluent wil gebruiken voor mijn moestuinplanten, is goeie mest want zit fosfaat in, dan wordt er gezegd dat ik loos op het oppervlaktewater. Als ik biologische mest koop met fosfaat en dit aan mijn moestuinplanten geef, dan wordt dat niet gezien als lozing. Dat is een beetje krom.
    Het is in Oosterwold niet toegestaan om het afvalwater te lozen op de bodem. Het gebruik van afvalwater voor je moestuin raden wij af. Het afvalwater van een IBA bevat naast fosfaat ook medicijnresten, pathogenen (E-coli bacterie) en resten van biociden. Daarnaast heeft de GGD in 2018 geadviseerd het water uit de vijvers en sloten niet te gebruiken voor de moestuin omdat er ziekteverwekkers in kunnen zitten die schadelijk zijn voor de gezondheid.
  35. De IBA’s scoren hoog op fosfaat en ammonium. Hoe zit het met de eisen voor de stadsboer in ons stedelijk gebied op het gebied van uitstoot op deze twee stoffen?
    De agrarische sector kent een strenge landelijke mestwetgeving waaraan ze moet voldoen. De bemesting die agrariërs uitvoeren kan negatieve effecten hebben op de waterkwaliteit. In de agrarische sector wordt door diverse partijen toezicht gehouden en wordt gecontroleerd op de naleving van de wettelijke voorschriften. Bij overschrijdingen van de waterkwaliteitsnormen wordt de sector en de betreffende agrariër hierop aangesproken. Met de mestwetgeving wordt voorkomen dat de agrarische sector het milieu negatief beïnvloed. Iedere sector draagt zo zijn eigen steentje bij.

    Uitstoot boeren in de omgeving

  36. Kan de uitstoot van de boer (grondbemesting e.d.) invloed hebben op ons oppervlaktewater kwaliteit?
    Zie beantwoording van vraag 35.
  37. Hoe kan stadslandbouw van de stadsboer (bemesting/besproeiing) voldoen aan deze strenge eisen?
    Zie beantwoording vraag 35.
  38. Wat doen we met stadsboer en fosfaat?
    Zie beantwoording vraag 35.
  39. In hoeverre hebben de omliggende boeren invloed op de waterkwaliteit? Want dit vloeit bij veel water overal naartoe.
    Zie beantwoording vraag 35.
  40. Hoe verhoudt de huidige uitstoot van fosfaat en ammonia zich tot de voorgaande landbouwperiode. Tuurlijk mogen er geen poep bacteriën van mensen door de sloten stromen, maar het is echt niet zo dat een aantal niet goed genoeg functionerende IBA’s even veel fosfaat uitstoten als de gierende boeren.
    Er is door een verschil in wetgevingssystematiek geen vergelijk mogelijk tussen landbouwemissies en huishoudelijk lozingen. Voor bemesting gelden allerlei (gebruiks)voorschriften ter voorkoming van de lozing van o.a. fosfaat naar oppervlaktewater. Je kunt deze vinden in het activiteitenbesluit milieubeheer. Voor het lozen van huishoudelijk afvalwater vanuit IBA’s geldt een andere wet- en regelgeving dan voor bemesting door agrariërs. Voor IBA’s is bepaald aan welke (lozings)normen moet worden voldaan, onafhankelijk van andere lozingen in de omgeving.
  41. Tot voor kort werd hier gewoon “geboerd”. Hoeveel invloed heeft dat op de IBA? Waarom worden deze vragen niet meegenomen in dit complexe verhaal?
    Zie beantwoording vraag 40.
  42. Waarom wordt er telkens gesproken over ‘nulmeting’ terwijl wij al twee keer eerder zijn bemeten in opdracht van de gemeente in o.a. 2018 (Aqualysis en CEW)
    Deze nulmeting is in opdracht van de gemeente Almere door het waterschap uitgevoerd met als doel het vastleggen van een nulsituatie t.b.v. het verbetertraject van 2 jaar. De meting van het waterschap (Aqualysis) is uitgevoerd ter controle van de naleving van de vergunningvoorschriften uit de watervergunning. Daarnaast is er in het verleden door het CEW een beperkt aantal metingen uitgevoerd om zicht te krijgen op de omvang van de problematiek en om verbeteroplossingen aan te dragen.

    Nulmeting – moment van meten

  43. Werkt een IBA ook na 3 weken vakantie?
    Ja, dan zou de IBA ook moeten werken.
  44. Is nagedacht over het moment van de meting en de invloed van het weer (in de week voor de meting)? Zijn metingen een momentopname?
    Ja, er is nagedacht over het moment van meting. De meting is inderdaad een momentopname, maar de lozing dient op elk moment van het jaar te voldoen aan de lozingsnormen. Uit ervaring weten we dat een IBA-systeem in het voorjaar/zomer beter functioneert dan in de winter. De keuze voor het moment van meten is afhankelijk van meerdere factoren (bijv. temperatuur buitenlucht). Daarom is er gekozen voor het meten in de zomerperiode. Een IBA-systeem is gemaakt om ook onder wisselende omstandigheden goed te blijven functioneren. Je leverancier kan hier meer over vertellen.
  45. Wordt er tussendoor nog een IBA-meting gedaan?
    Zie beantwoording vraag 15 en 42.
  46. Hoe kan een verbetertraject effectief kan zijn, als er geen tussentijdse meetmomenten zijn. En waarom er niet is gekozen voor die tussentijdse meetmomenten.
    Zie beantwoording vraag 15 en 42
  47. In de brief van 22 september 2021 staat dat IBA’s die nu bemonsterd zijn tijdens het verbetertraject niet meer bemonsterd worden, waarom niet? Heeft het te maken dat de handhaving wordt opgeschort gedurende het verbetertraject?
    De nulmeting is in opdracht va de gebiedsorganisatie door het waterschap uitgevoerd. Het waterschap heeft gefaciliteerd in capaciteit, kennis en kunde omdat we ook hiervoor hebben bemeten. De nulmeting is de start van het verbetertraject. Vervolgens is het geen taak van de gebiedsorganisatie om te kijken of de IBA’s functioneren. Die verantwoordelijkheid ligt in principe bij de mensen zelf of in overleg met de leverancier. Het waterschap voert gedurende het verbetertraject geen metingen uit.
  48. Worden de IBA blijvend gecontroleerd ook na een goedgekeurde IBA? (ook na deze 2 jaar?)
    De verbeterperiode eindigt na twee jaar. In deze twee jaar is het de bedoeling dat je als bewoner een keuze maakt. Blijven je bij je huidige IBA-systeem en heb je gedurende het verbetertraject genoeg vertrouwen dat de IBA goed blijft functioneren, dan kan je daarvoor kiezen. Na deze twee jaar kom je terug in het oude regiem en komt het waterschap weer langs voor controlemetingen, op basis van de vergunning. Als het dan niet functioneert dan komt er een slecht-nieuws gesprek, om te kijken of hij toch kan functioneren en dan hopen we dat de volgend keer de IBA wel functioneert. Na deze tweejaar komt het waterschap dus weer terug.
  49. Kunnen jullie verklaren waarom er bij deze nulmeting veel IBA’s zijn afgekeurd terwijl die afgelopen jaren e/o bij andere metingen altijd goedgekeurd zijn? (terwijl in gebruik geen wijzigingen zijn geweest)
    Zie het antwoord op vraag 23.
  50. Als bewoners zijn wij ervan uit gegaan dat de IBA’s zouden werken. Nu blijkt dat dit niet zo is. Hoe goed is er onderzoek door de gemeente gedaan of de IBA’s wel goed genoeg zijn?
    Zie beantwoording vraag 15.
  51. Kan er geen gemiddeld monster genomen worden. Bijvoorbeeld elke maand. Invriezen en na 6 maanden mengen en laten bepalen.
    Zie beantwoording vraag 15.
  52. Waarom is ervoor gekozen om de nulmeting in een droogteperiode te doen en welke invloed heeft dit op de uitslag gehad?
    Het blijft en momentopname en van vele factoren is het monster afhankelijk. Je moet op een gegeven moment een keuze maken. De winter – en zomerperiode hebben altijd invloed. In de zomerperiode werken de bacteriën beter. Een IBA moet bestand zijn tegen een droge periode. In de winter, als de temperatuur onder de 10 graden komt, gaan bepaalde chemische processen minder goed werken en is de zuiveringscapaciteit minder. Daarom is gekozen voor een periode die het meest representatief is voor het hele gebied.
  53. Waarom is er niet voor gekozen om een aantal proefmetingen te doen? En inderdaad waarom precies in de heetste week van het hele jaar?
    Zie beantwoording vraag 52.
  54. Een meting is een momentopname. In hoeverre wordt er rekening gehouden met verstorende omstandigheden. B.v. langdurige regen of droogte enz.
    Zie beantwoording vraag 52.
  55. Zijn er wellicht mogelijkheden om al dan niet tegen kosten wel tussentijdse metingen te laten verrichten?
    Zie beantwoording vraag 15.
  56. Waarom is ervoor gekozen om gedurende het verbetertraject niet tussentijds te meten. Hoe weet je dan of je op de goede weg bent?
    Zie beantwoording vraag 15.
  57. Waarom niet meerdere monsters nemen, over een jaar verdeeld en daar dan het gemiddelde van te nemen?
    Zie beantwoording laatste deel vraag 15 voor wat betreft het doen van meerdere metingen. De wetgeving is geen gemiddelde waarde opgenomen maar gaat het over harde getallen (de lozingsnormen).
  58. Hoe zit het met de resultaten als je de leveranciers met elkaar vergelijkt?
    Alle systemen moeten aan de normering kunnen voldoen, onafhankelijk van het systeem. We zien bij alle leveranciers systemen die wel en die niet functioneren.
  59. Onze handhavingsmeting was goed, maar deze nieuwe meting niet. Hoe kan dat dan?
    Dat kan aan allerlei factoren liggen. Bijvoorbeeld een van de filters is “vol” gelopen. Dan dient deze vervangen of verschoond te worden. Ander voorbeeld kan zijn dat je voorafgaand aan de meting net een feestje hebt gehad. In principe zou je IBA dat aan moeten kunnen, maar dat is soms niet zo. In beide voorbeelden is het advies informeer eerst bij je leverancier. Kom je er niet uit kan je altijd de IBA-coach inschakelen om te bemiddelen of samen oplossingen te bedenken.

 

Verbetertraject IBA/CBA

 

  1. Wat is een CBA?
    IBA is individuele behandeling van afvalwater. Een CBA is een collectieve behandeling van afvalwater bij 2 of meer huishoudens.
  2. Hoe zorgen we ervoor dat de voorgestelde verbeteringen van de leveranciers daadwerkelijk houtsnijden? Voordat we nog meer geld stoppen in een product wat toch nooit de norm gaat halen?
    Een honderd procent garantie op de verbetering van een technisch product als de IBA, is niet te geven. Dat neemt niet weg dat er toch vele mogelijkheden zijn om aan de lozingsnorm te gaan voldoen. Leveranciers zijn je eerste aanspreekpunt. Immers je hebt in de tijd de IBA bij hun aangeschaft. Indien de leverancier naar jouw gevoel onvoldoende meewerkt is dit het moment om de IBA-coach als mediator in te schakelen. Tevens kan de IBA-coach je een aantal leveranciers onafhankelijke IBA-verbetermogelijkheden aanreiken.
  3. Volgens de leverancier is melding bij hen dat ik deel wil nemen aan het verbetertraject voldoende. Wat is het nu: wel of niet melden aan waterschap?
    Doorgeven of je deelneemt aan het verbeter-/vervolgtraject (aan de slag met je IBA, aansluiten op riool of keuze voor een alternatief) is op vrijwillige basis. Geef je deelname door aan Waterschap Zuiderzeeland via verbetertrajectoosterwold@zuiderzeeland.nl dan schort het waterschap het toezicht en handhaving van je IBA/CBA op.
  4. Wat betekent het als het waterschap er van uit gaat dat je niet meedoet als je je niet meldt?
    Als je je niet aanmeldt gaat het waterschap ervan uit dat je niet meedoet aan het verbetertraject en wordt toezicht en handhaving van je IBA/CBA niet opgeschort. Het systeem moet dan voldoen aan de lozingsnormen.
  5. Als je niet weet hoe iets komt, hoe kun je het dan verbeteren.
    Om die reden is een IBA-coach aangetrokken die samen met jou en de leverancier op zoek gaat naar oplossingen.
  6. Als de IBA niet voldoet, is toch de eerste stap dat je naar de leverancier gaat en niet naar de IBA/riool-coach?
    Dat is de eerste stap. Om het je verder te vergemakkelijken is een IBA-coach beschikbaar.
  7. Is de termijn van 2 jaar voor het verbeter-/vervolgtraject niet te kort?
    De eerste IBA-systemen zijn in 2018 aangelegd en de leveranciers weten van de problematiek. Bij een aantal niet functionerende IBA-systemen heeft de leverancier al vier jaar de tijd gehad om te verbeteren.
  8. Waarom is voor een 2-jarig traject gekozen en niet langer? Alles is toch organisch in Oosterwold? Wat is de grondslag waarop dit besluit is genomen?
    Zie beantwoording vraag 7.
  9. Waarom is er niet gekozen voor staffels? Bv een kleine overschrijding nog na 2 jaar? Of een grote overschrijding? Of tijd voor gemiddelden?
    Je kan in twee jaar langzaam daarnaar toe groeien.
  10. We hebben nu al 2 keer voldaan aan de normen. Wordt er nu bij ons nog jaarlijks gemeten door het waterschap of minder frequent?
    Als je kiest om niet naar de riolering toe te gaan en je IBA blijft gebruiken, zal het waterschap de vergunning periodiek controleren. Dan is een frequentie van jaarlijks meten naar verwachting niet aan de orde. Het is dan jou dat je IBA tussentijds blijft functioneren en dat je je beheer en onderhoud goed uitvoert.
  11. Als je een kavel hebt in een project met een gemeenschappelijke kavelweg en watervergunning, wordt dan de VVE aangesproken bij voortdurende overschrijding bij individuele kavels binnen dat project?
    Als er sprake is van gemeenschappelijke waterzuivering dan zal vergunninghouder (vaak de kavelwegvereniging, als de vergunning op naam staat van de kavelwegvereniging) worden aangesproken op het functioneren van de gemeenschappelijk IBA.
  12. Wij gebruiken alleen middelen die volgens de leverancier door de IBA kunnen. Daar valt niet zo veel te halen.
    Daar kan de IBA-coach specifiek met je naar kijken wat de oorzaak kan zijn. In algemene zin kan dat per type anders zijn.
  13. Noem eens concreet hoe bewoners zelf kunnen verbeteren?
    Hiervoor kun je contact opnemen met je IBA-coach.
  14. Wij hebben een IBA en voldoen aan de normen. Wat is de meerwaarde om toch aan het verbetertraject deel te nemen?
    Als je deelneemt aan het verbetertraject kunnen oplossingen die bij niet-functionerende IBA’s worden geboden en toegepast, ook bij jou worden toegepast waardoor je IBA nog beter functioneert.
  15. Hoe hoog is de boete als het niet lukt om aan de norm te voldoen?
    Laten we deze twee jaar gebruiken om de IBA te laten functioneren en laten we nog niet over boetes praten. Een boete moet een doel hebben en dat zal hier zijn dat we willen dat je aan de lozingsnorm voldoet dus hij zal niet laag zijn.
  16. Ik word niet verplicht tot aansluiting op het riool maar mijn IBA blijft de normen overschrijden ondanks alle inspanningen van de leverancier. Wat gebeurt er dan na twee jaar?
    Voor iedereen die blijft lozen met een IBA geldt dat moet worden voldaan aan de lozingsnormen. Het waterschap zal na twee de vergunningen weer gaan controleren en als normen worden overschreden handhavend optreden.
  17. Stel de leverancier heeft zijn best gedaan, bewoner ook. De meting van de leverancier is goed. Nu wordt er in 2022 weer gemeten, dan blijkt de waarde toch weer te hoog te zijn. Wat dan?
    Blijf vooral meten en zorg er samen met de leverancier voor zorgen dat de IBA blijft functioneren. De gemeente zoekt de mogelijkheden uit om meetapparatuur te verstekken/verhuren zodat bewoners ook zelf kunnen meten, ofwel monsters kunnen nemen die je ter plekke kunt (laten) uitlezen.
  18. In hoeverre hebben de leveranciers hun medewerking toegezegd om dit te gaan verbeteren? Want voor hen is het falen van deze systemen wellicht te wijten aan de keuzes die zij zelf hebben gemaakt bij de bouw van de systemen.
    Of de leveranciers het zien als falen is niet aan de gemeente of waterschap. De bewoner en leverancier hebben een opdrachtgever/eigenaar en leveranciersrelatie. Als je daar beiden niet uitkomt zou je de IBA-coach als mediator kunnen inschakelen.
  19. Het zou voor mij beter in de filosofie van Oosterwold passen dat we inzetten op innovatie en dat we in samenwerking bewoners, leveranciers, overheid proberen de huidige systemen gewoon aan de normen te krijgen. Nu overheerst (wellicht onterecht) dat er te weinig vertrouwen is om het probleem aan te gaan en daarom er nu een stap opzij wordt gezet naar riool.
    Voor deelgebied 1A is de focus vooral gericht op het verbeteren van de IBA’s om zo het experiment op inventieve wijze te laten slagen. Dat heeft ook de voorkeur, boven het mogelijk kiezen voor een alternatief als riolering. In deelgebied 1A is dit een terugval scenario en niet het doel.

 

IBA-coach

 

  1. We hebben ons onmiddellijk aangemeld, met de IBA-coach Johan gesproken, de nulmeting opgestuurd, maar niets meer vernomen. Wat rest ons te doen?
    Indien je naam en initiatiefnummer aan ons doorgeeft nemen wij contact op met IBA-coach Johan met het dringende verzoek contact met je op te nemen. Je kan ook je inhoudelijke vraag hierbij doorgeven.
  2. Wie van de IBA-coaches heeft verstand van en ervaring met helofytenfilters? Waar blijkt dit uit?
    Johan Huiskamp is de coach met de meeste IBA-ervaring. Omdat dit een complex en divers product is heeft Johan de mogelijkheid zich te laten bijstaan en specifieke kennis op te halen. Degene die het meeste verstand heeft van je IBA is echter je leverancier. Een honderd procent garantie op de verbetering van een technisch product als de IBA, is niet te geven. Dat neemt niet weg dat er toch vele mogelijkheden zijn om aan de lozingsnorm te gaan voldoen. Leveranciers zijn je eerste aanspreekpunt. Immers je hebt in de tijd de IBA bij hun aangeschaft. Indien de leverancier naar jouw gevoel onvoldoende meewerkt is dit het moment om de IBA-coach als mediator in te schakelen. Tevens kan de IBA-coach je een aantal leveranciersonafhankelijke IBA-verbetermogelijkheden aanreiken.
  3. Wat kan de IBA-coach meer doen dan de eigen leverancier?
    Zie vraag 2.
  4. Op welke wijze werkt de IBA-coach samen met de leverancier aan de verbetering (even uitgaande van de mogelijkheid dat de oorzaak van het niet functioneren duidelijk is).
    De IBA-coach werkt uiteraard op je eigen verzoek samen met je leverancier. Zie vraag 2.
  5. Wie van de IBA-coaches heeft verstand van en ervaring met helofytenfilters? Waar blijkt dit uit?
    Zie vraag 2.
  6. De IBA-coach verwijst dus voornamelijk naar de leverancier?
    Zie vraag 2.
  7. Er wordt veel naar leverancier gewezen maar ik vind de rol van de coach nog erg mager. Wat kunnen we nou echt inhoudelijk verwachten?
    De volgende onderwerpen en mogelijkheden heeft de IBA-coach te bieden. Inzicht in: verbeteren IBA, alternatieven, meetpolicy, leveranciers, gemeente/TO. Begeleiden van: plannen, verbeteringen, testen, pilots, onderhoudsplan, collectieve oplossingen, kavel(weg)riool en tijdelijke voorzieningen.
  8. Ik heb een goede relatie met mijn leverancier. Wat is de toegevoegde waarde van een coach?
    Dan is de IBA-coach niet nodig.
  9. De IBA-coach wordt toch betaald door de gemeente en helpt de gemeente om de bewoners aan het riool te krijgen. In hoeverre is de IBA(riool)-coach wel onafhankelijk?
    De gemeente hecht er veel waarde aan om het experiment van zelfvoorzienendheid en afvalwaterzuivering in deelgebied 1A te laten slagen. De IBA-coach gaat ervanuit dat de IBA’s gaan functioneren. Indien dit niet lukt, biedt de gemeente een vrijwillig te kiezen alternatief aan. Uiteindelijk is het de keuze van de bewoners of ze wel/niet op het riool gaan.
  10. Onze IBA-leverancier reageert niet of nauwelijks. Kan de IBA-coach helpen met de communicatie met de leverancier?
    Ja, dat kan. Neem contact op met de IBA-coach. Zie verder vraag 2.
  11. Wat nou als de IBA-coach andere maatregelen adviseert dan de IBA-leverancier? Volg je de coach i.p.v. van de leverancier, dan raak je je garantie van je leverancier kwijt en de mogelijkheid om die aansprakelijk te stellen voor het niet functioneren. In hoeverre stemmen de coaches de adviezen af met de leverancier zodat dit probleem wordt voorkomen.
    Dit kan niet de bedoeling zijn. Het kan niet zo zijn dat de IBA-coach zelfstandig iets gaat zeggen zonder dat hij met de bewoner, maar ook met de leverancier hier overleg over heeft gehad. Bij een verschil van mening adviseren wij om eerst gezamenlijk de voorwaarden in het contract te lezen voordat je daar een keuze over maakt.
  12. We hebben direct na de negatieve nulmeting contact opgenomen met de leverancier met de vraag hoe nu verder en de te nemen acties door hem en door ons als gebruiker. We horen nu in het geheel niets meer van de leverancier. Wat kunnen en moeten we nu doen?
    De IBA-coach is hier juist voor. De IBA-coach coacht en mediate. Als je niks hoort van de leverancier, vooral even melden bij de coach. Zij gaan dan proberen te bemiddelen.

 

Alternatieve zuivering

 

  1. Welke ‘eigen alternatieven’ naast het riool zijn er?
    Enkele mogelijke alternatieven zijn:
  • Sluit (alsnog) aan op een bestaand collectief systeem (CBA) indien deze beschikbaar is bij jou in de buurt en dit collectief daarvoor openstaat.
  • Koppel/schakel meerdere individuele systemen tot een nieuw collectief systeem.
  • Maak gebruik van voorbeelden/experimenten van WaterLab Flevoland.
  • Start met nazuiveren van je eigen systeem of collectief. Nazuiveringsvarianten kunnen zijn: chemisch/technisch/natuurlijk/bodem enz.
  • Maak gebruik van een composttoilet.
  • Pas je lozingsgedrag aan.
  1. Volstaat een beerput ook?
    Een beerput is een oud zuiveringssysteem wat niet meer is toegestaan in Nederland. Het minimum is een 6 m3 septic tank. In Oosterwold dient een IBA3b te worden aangelegd.
  2. Ik snap niet hoe het aansluiten op een CBA mijn probleem oplost, want het waterschap blijft mijn eigen IBA meten
    Nee, dat klopt niet. Als je met je woning loost op een CBA of op een CBA aansluit dan wordt slechts de lozing vanuit de CBA gemeten en beoordeeld op de lozingsnormen. Alleen vanuit de CBA vindt dan ook een lozing op oppervlaktewater plaats. Bij een IBA wordt individueel bij een woning gemeten.
  3. Wat maakt dat een CBA beter werkt dan een IBA?
    Een collectief systeem ontvangt water van meerdere huishoudens waardoor er minder schommelingen zijn in de aanvoer en kwaliteit van het afvalwater. Hierdoor functioneert het systeem in de regel beter.

 

Riolering

 

  1. Is de IBA 3b-norm te hoog gesteld als je dit vergelijkt met reguliere riolering?
    Riolering zorgt ervoor dat het afvalwater wordt vervoerd naar een lokale en/of centrale zuivering (AWZI). Voor elke type oppervlaktewaterlozing is er wettelijk een landelijke lozingsnorm gesteld. Omdat de IBA’s in Oosterwold in een betrekkelijk dicht bewoond stedelijk gebied liggen, is de IBA-norm gelijk aan 3b. Immers de IBA’s zijn van oorsprong bedoeld voor het landelijk gebied waar geen riool is aangelegd.
  2. Voldoet reguliere riolering ook aan de 3b-norm?
    Riolering voldoet sowieso niet aan de norm omdat je niet meet in de riolering, dat is de aanvoerlijn. Over de algemene zuiveringslijn is eerder door het waterschap gezegd waar hij aan moet voldoen. Riolering zorgt ervoor dat het afvalwater wordt vervoerd naar een lokale en/of centrale zuivering (AWZI). Voor elk type oppervlaktewaterlozing is er wettelijk een landelijke lozingsnorm gesteld. Omdat de IBA’s in Oosterwold in een betrekkelijk dicht bewoond stedelijk gebied liggen, is de IBA-norm gelijk aan 3b. Immers de IBA’s zijn van oorsprong bedoeld voor het landelijk gebied waar geen riool is aangelegd.
  3. Kavelwegverenigingen zijn niet ingericht op het aansluiten van riolering. Hoe zien jullie de uitvoering hiervan?
    De kavelwegvereniging is opgericht voor de aanleg van de kavelweg en niet voor een riool. Wat wij wel merken is dat heel veel kavelwegverenigingen zich bij ons melden of bij de IBA-coach met de vraag: “wij moeten de kavelweg nog aanleggen, kunnen we niet meteen nadenken over een kavelwegriool’’. Daar ontwikkelt het zichzelf. Het is niet zo dat wij tegen de kavelwegverenigingen kunnen/zullen zeggen dat zij een kavelwegriool moeten aanleggen. Bovendien is het aanleggen van een riool dat je huis verbindt met het hoofdriool in de polderweg ook steeds meer te realiseren via de doorwaadbare zones.
  4. Waarom is per definitie (van jullie) het riool een onderdeel van de weg? Dat staat toch los van elkaar? (expliciet los van het feit dat het riool ’toevallig’ onder de weg kan liggen).
    Dat de gemeente het riool tegelijkertijd en zo veel mogelijk in de polderwegen aanlegt heeft niet zo zeer te maken met de techniek als wel met ‘werk met werk maken’. Het is duur om een bestaande weg opnieuw open te breken om daar een riool in te leggen. We hebben in Almere toch te maken met het verbreden van de polderwegen, dus we hebben van de nood een deugd gemaakt.
  5. Wat als slechts een deel van een straat aan wil sluiten op het riool en een ander deel niet (of zelfs niet wil/kan betalen)?
    In wezen is dit hetzelfde dilemma als bij de aanleg van de kavelweg. Daar zijn allerlei afspraken voor vastgelegd in het huishoudelijke reglement van de kavelwegvereniging. Hetzelfde kan je van toepassing verklaren voor de riolering. Een andere, wellicht veel eenvoudiger, namelijk het aanleggen van jullie gezamenlijke riool in de doorwaadbare zones. Hier heeft niemand uiteindelijk last van het riool dat ondergronds wordt aangelegd en dus de doorwaadbare zone in geen geval blokkeert. Natuurlijk moet je ook daar afspraken over maken met elkaar maar deze kunnen veel eenvoudiger zijn.
  6. Stel wij komen met 30 huishoudens met 1 aansluiting naar het hoofdriool waarvoor wij behoorlijke investering moeten doen om daar te komen. Gaan we nu voor elk huishouden de rioolaansluitkosten betalen of voor die ene daadwerkelijke aansluiting?
    De aansluitkosten betaal je per huishouden. Dus niet per collectieve aansluiting op het hoofdriool.
  7. Had de gemeente achteraf liever niet de verplichting opgelegd om geen IBA aan te schaffen maar direct alle huishoudens op het riool te laten aansluiten?
    Nee, we hebben er geen spijt van want wij geloven heilig in het organisch ontwikkelen en daar hoort ook deze ontwikkeling bij. Dat neemt niet weg dat we gaandeweg moeten leren van de dingen die niet zo goed gegaan zijn. We willen niets liever dan dat het experiment met de IBA’s in 1A slaagt.
  8. Waarom biedt de gemeente niet op voorhand kavelwegverenigingen de mogelijkheid om tegen gereduceerd tarief aan te sluiten op het gemeenteriool (dus aanleg inclusief de riool aan de kavels)?
    Tegen kavelwegverenigingen in oprichting zeggen wij nu al, `denk ook eens na of je niet al direct wil aansluiten via een kavelwegriool op het hoofdriool’. Maar geheel in het kader van het zelf ontwikkelen, een kavelweg groeit organisch, en daarmee groeit het kavelwegriool ook organisch.
  9. Het aanleggen van riool (buizen) raakt altijd de kavelwegvereniging of de aangrenzende kavels. Kadaster en notaris moeten ingeschakeld worden, het is niet zo eenvoudig als het klinkt. Waarom wordt de bewoner verantwoordelijk gemaakt voor een nutsvoorziening? Buren of leden van de vereniging werken niet altijd mee. Geeft veel onrust.
    In Oosterwold is de bewoner individueel of georganiseerd in een kavelwegvereniging zelf ook verantwoordelijk voor het aan(laten)leggen van de nutsvoorziening als stroom, water enz. Dit is het gevolg van organische gebiedsontwikkeling en is doorgetrokken naar het zelf aan(laten)leggen van het kavelwegriool. Ook is het doorvertaald naar de anterieure overeenkomst met de daarbij behorende grondprijzen.
  10. Is het mogelijk om, als je op het riool moet aansluiten, het effluent af te vangen en dat te lozen op het riool? Ik kan me voorstellen dat een persleiding waar alleen effluent door heen moet goedkoper is dan een vrij verval riool voor ook vaste stoffen. En zou dat dan ook tot een korting op de reinigingsheffing kunnen leiden?
    Ja het kan wat je zegt, `ik blijf wel zuiveren maar mijn effluent voldoet niet aan de norm’, dat je het wegbrengt naar het hoofdriool. Dan moeten we overwegen of dat een kostenbesparende effect heeft voor het kavelwegriool want voor het hoofdriool heeft dat het niet. De reinigingsheffing (rioolheffing) wordt niet betaald voor de aanleg maar voor het beheer en onderhoud van het riool. Dat wordt niet beïnvloed door de hoeveelheid of samenstelling die je loost in het riool.
  11. Ik vind het ook opvallend dat al zo snel wordt besloten om in fase 1B geen IBA’s toe te laten, maar mensen te verplichten om aan het riool te gaan.
    Het experiment van zelf zuiveren in deelgebied 1A heeft voldoende omvang. Nu gaan we in 1B verder met organische groei met riolering.

 

Kosten

 

  1. Wat kost het aanleggen van een kavel(weg)riolering per meter o.i.d.?
    Kosten kavelriool per m1 is maatwerk en is dus per kavelwegverenging verschillend, evenals de onderhoudskosten (energieverbruik, reinigen, periodieke inspectie)
    Voorbeeld: de aanleg van het kavelwegriool in de Ecoveldlaan: 40 woningen / 520 meter / rechte weg, circa 1200 euro per woning inclusief pomp, huisaansluiting: circa 600 euro per woning.
  2. Wat zijn naar schatting de kosten per bewoner van het aansluiten op het hoofdriool?
    De aansluiting van hun eigen kavel(weg)riool op het hoofdrioolnetwerk kost 1500 euro per woning of woningequivalent (per 150 m2 BVO bij gebouwen niet zijnde een woning..
  3. De kosten van de gemeentelijke rioolheffing: 30x betalen, of 1x?
    Na aansluiting betaal je per jaar rioolheffing voor beheer en onderhoud ter hoogte van 168 euro per jaar (prijspeil 2021).
  4. Het is ongelofelijk duur om onder een bestaande weg riool aan te leggen. Dat geldt toch ook voor de wegen van de bewoners? Daar ligt ook veelal net vers asfalt.
    Bij alle kavelwegen is aan beide zijden een berm voorgeschreven. In de smalle berm ligt nog geen nutsvoorziening. Deze kan je prima gebruiken voor de aanleggen van het kavelwegriool. Dus deze hoeft niet onder de kavelweg. Een andere, wellicht veel eenvoudiger, namelijk het aanleggen van jullie gezamenlijke riool in de doorwaadbare zones. Hier heeft niemand uiteindelijk last van het riool dat ondergronds wordt aangelegd en dus de doorwaadbare zone in geen geval blokkeert. Natuurlijk moet je ook daar afspraken met elkaar maken maar deze zullen veel eenvoudiger kunnen zijn.
  5. Wie betaalt de voorgestelde verbeteringen door de leverancier? Komen die kosten voor de rekening van ons of valt dit onder garantie?
    De leverancier heeft een product geleverd die aan en bepaalde norm moet voldoen. Kijk naar het contract wat je hebt afgesloten met je leverancier waarin staat wat je hebt afgesproken met elkaar. Hierin staat wat je wel en niet moet betalen. Bij onenigheid kun je contact opnemen met de IBA-coach, die is immers mediator.
  6. Kunnen we concluderen dat we verkeerd geïnformeerd zijn over de functionaliteit van de IBA’s door gemeente en leveranciers en dat we gewoon allemaal aan het riool moeten en dus dubbele kosten gaan krijgen?
    De gemeente heeft aan jou de keuze gelaten hoe je je afvalwater zuivert. En heeft daarbij niet voorgeschreven hoe je moet zuiveren. Ook het waterschap heeft voorgeschreven aan welke lozingsnorm moet worden voldaan ook niet voorgeschreven hoe je dat moet bereiken. De leverancier heeft de IBA als oplossing aan jou aangeboden. Overigens een honderd procent garantie op de verbetering van een technisch product als de IBA, is niet te geven. Dat neemt niet weg dat er toch vele mogelijkheden zijn om aan de lozingsnorm te gaan voldoen. Leveranciers zijn je eerste aanspreekpunt. Immers je hebt in de tijd de IBA bij hun aangeschaft. Indien de leverancier naar jouw gevoel onvoldoende meewerkt is dit het moment om de IBA-coach als mediator in te schakelen. Tevens kan de IBA-coach je een aantal leveranciersonafhankelijke IBA-verbetermogelijkheden aanreiken.


Zorgplicht

 

  1. Kunnen jullie zorgplicht definiëren?
    De gemeente heeft de wettelijke zorgplicht voor de inzameling van stedelijk afvalwater voor alle delen van het zogenaamde stedelijke agglomeratie Almere. Oosterwold is hier ook onderdeel van. Bij de normale ontwikkeling van een woonwijk (uitbreidingsgebied) gebeurt dit meestal met riolering. Echter een zorgplicht kan ook op andere manieren ingevuld worden, waarbij bewoners ook een rol spelen naast het gegeven dat de gemeente haar zorgplicht behoudt. Belangrijke voorwaarde hiervoor is dat een zelfde graad van milieubescherming wordt bereikt. Het woongebied Oosterwold betreft een organische gebiedsontwikkeling waarbij initiatiefnemers zelf de verantwoordelijkheid hebben om zaken als ontsluitingswegen en nutsvoorzieningen te realiseren en zelf zorg te dragen voor de zuivering en afvoer van afvalwater. Ofwel in Oosterwold worden kavels uitgegeven die je zelf ontwikkelt in een niet bouwrijp gemaakt gebied. De initiatiefnemer tekent een contract (anterieure overeenkomst) waarin hij aangeeft voor goede behandeling van afvalwater te zorgen (privaatrechtelijk). In de praktijk is de zorg voor het afvalwater voornamelijk ingevuld met individuele IBA’s. Daarbij heeft elke bewoner (groep bewoners) in zijn (hun) omgevingsvergunning (publiekrechtelijk) een lozingsbesluit staan dat de zuivering moet voldoen aan de IBA3b lozingsnorm. Op deze manier voldoet de gemeente op alternatieve wijze aan de zorgplicht.
  2. Wat wordt bedoeld met tijdelijke zorgplicht? Hoe ziet dat eruit? En wanneer houdt dat ’tijdelijke’ op?
    De zorgplicht is er altijd want het water moet altijd in het gebied goed opgevangen worden om te zuiveren. Als je kiest om te blijven lozen met een IBA moet je op termijn een keer je IBA vervangen. Een IBA heeft een afschrijvingstermijn van ongeveer 15 jaar. Je kunt dan een keuze maken tussen aansluiting op riolering of aanschaf van een nieuw IBA-systeem. Een en ander is afhankelijk van de ontwikkeling van de waterkwaliteit. Vandaar de term ’tijdelijk’.
  3. Ik hoor dat de gemeente nooit toestemming heeft gekregen van de provincie om voor Oosterwold haar zorgplicht m.b.t. afvalwater te verschuiven naar de bewoners. Is daarmee die verschuiving niet nietig en blijft voor de gemeente dan niet onverminderd die zorgplicht gelden?
    De gemeente heeft geen ontheffing van de zorgplicht van de provincie gekregen. De gemeente heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om de zorgplicht alternatief in te vullen. Je voldoet aan deze alternatieve zorgplicht als je IBA volgens de vergunde lozingsnorm (IBA3) functioneert. Over de alternatieve invulling heeft de gemeente in de loop van de tijd ook overleg gehad met de provincie en waterschap. Dit is geïntensiveerd toen de knelpunten met de IBA’s duidelijk werden.
  4. Waarom mogen in fase 1B geen IBA’s meer aangelegd worden?
    Het experiment van zelf zuiveren in deelgebied 1A heeft voldoende omvang. Van belang om te voldoen aan de zorgplicht is dat minimaal alle IBA’s aan lozingsnormen IBA3 moeten voldoen om de zorgplicht in te vullen. Dat kan momenteel niet gegarandeerd worden. Nu gaan we in 1B verder met organische groei met riolering.

 

Juridisch

 

  1. Hoe kan je je als gemeente juridisch je zorgplicht overdragen?
    De gemeente kan haar zorgplicht niet juridisch overdragen. De gemeente heeft geen ontheffing van de zorgplicht van de provincie gekregen. Zie Zorgplicht vraag 1.
  2. Volgens de AVG moet helder zijn waar informatie precies voor wordt gebruikt/het doel van het verzamelen van de informatie. Is dit formulier er?
    Nee, we hebben geen formulier maar wisselen persoonsgegevens niet uit zonder toestemming van de individuele initiatiefnemer/bewoner. Gegevens die voor onderzoek worden gebruikt worden geanonimiseerd. Als dit gebeurt wordt er ook een NDA (Non-Disclosure Agreement) getekend door partijen.
  3. Verandert er iets in mijn rechtspositie met de IBA-leverancier als ik een IBA-coach raadpleeg?
    Nee, een IBA-coach is juist ervoor bedoeld om samen met jou en je leverancier, te kijken wat er de mogelijkheden zijn om het IBA-systeem te verbeteren. Dit brengt geen verandering in de rechtspositie tussen jou en je leverancier.

 

Handhaving

 

  1. Als ik niet mee doe aan het verbetertraject wanneer komen jullie dan handhaven?
    Als je besluit om niet aan het verbetertraject deel te nemen dan kan het waterschap (na het eind van de aanmeldperiode, van 15 november a.s.), weer toezicht houden op de naleving van de vergunningen en lozingsnorm. Het waterschap zal hiervoor het afvalwater bemonsteren en bij overschrijdingen toezichthoudend- en handhavend optreden.
  2. Wat houdt de handhaving in?
    Dat de lozing dient te voldoen aan de vergunning en lozingsnormen van het waterschap. Indien blijkt dat de lozingsnormen worden overschreden krijg je nog 1 maal de kans om het IBA-systeem op orde te brengen. Bij een volgende overschrijding kan een boete volgen.
  3. Wat wordt het meet- en handhavingsbeleid als na twee jaar verbetertraject de IBA/CBA voldoet aan de norm?
    Na het verbetertraject pakt het waterschap de controles op de naleving van de vergunningvoorschriften weer op. De bezoek/controlefrequentie en handhavingsbeleid is vergelijkbaar met andere lozingen. Afhankelijk van het percentage van IBA-systemen dat voldoet aan de norm wordt de bezoekfrequentie bepaald. Een mogelijke frequentie kan zijn 1x per jaar of 1x per 3 jaar. In de tussenliggende periode ben je als bewoner zelfverantwoordelijk om te bepalen of het IBA-systeem nog voldoende functioneert en aan de lozingsnormen voldoet. Dat wil zeggen dat het waterschap op gezette tijden de lozing zal bemonsteren om na te gaan of aan de lozingsnormen wordt voldaan.

 

Oppervlaktewater

 

  1. Wanneer loos ik op oppervlaktewater, en welke normen gelden als ik niet loos op oppervlaktewater?
    Een bodemlozing is in Oosterwold niet toegestaan. Indien je een vergunningaanvraag bij het waterschap hebt ingediend en hebt ontvangen dan is er sprake zijn van een lozing op oppervlaktewater. Een oppervlaktewater is een waterpartij waarin een ecosysteem kan ontstaan. Ook de waterbergingsvijver of een droge (kavel)sloot kan door het waterschap worden gezien als oppervlaktewater. In Oosterwold is gekozen voor de meest vergaande zuiveringstechniek en bijbehorende lozingsnormen (Een IBA3b-systeem). De meting van de effluentnorm is niet waar je op loost maar in het laatste putje voor je gaat lozen.
  2. Voor zover ik weet liggen alle polderwegen aanzienlijk hoger dan de kavelwegen. Hoe stroomt het afvalwater vanaf ons lagergelegen kavel naar de hoger gelegen polderweg?
    Als je van laag naar hoog moet stromen doe je dat met een persriool of vacuümriool. Dit is bij elke situatie weer anders. De IBA-coach kan je daarbij ook helpen. Als je de situatie doorgeeft dan kan hij adviseren wat voor jullie situatie het beste is.