Nog geen halfjaar geleden maakten wij kennis met Bonnie Chopard, de gedreven projectleider Water. Haar missie voor Oosterwold is werken aan een robuuster watersysteem. Naast haar enthousiasme valt haar stimulerende houding op. Een houding die bewoners in beweging zet. Zij beperkt zich niet tot water. Ze kijkt ook naar de mogelijkheden van onze bodem, het leven erin en het landschap erop. Logisch, gezien haar achtergrond en interesse in regeneratieve landbouw en ecologie.
De ecologische aanpak
Bonnie vertelt: “De focus ligt steeds met name op technologisch civieltechnische oplossingen. Dit is ook belangrijk, maar de moderne mens vergeet de ecologie; het leven in de bodem en de enorme rol van vegetatie. Door de bodem te voeden (organisch materiaal toe te voegen en verdichting van te voorkomen) en beplanting af te stemmen op de lokale omstandigheden (bodem en water) ontstaat er een veerkrachtig, divers voedsellandschap. Vaste planten en voedselbos-achtige systemen verbeteren bodem en waterhuishouding, zijn minder arbeidsintensief en kunnen zonder extra water verder groeien dankzij diepe wortel- en myceliumnetwerken.
Jos Willemse heeft tijdens de introductieavond uitgelegd dat naast de beplanting ook het waterpeil, dat wordt bepaald door het waterschap, en de hoogte van het terrein belangrijk zijn. Je kunt het terrein zelf hoger of lager maken, bijvoorbeeld delen die mogen onderlopen of een huis dat op verhogen door middel van een terp.
Haar erfenis, onze handvatten
Op tafel ligt een geprinte versie van de concept routekaart, waarin kennis en oplossingen over waterproblemen zijn samengebracht. Nog voor we een vraag kunnen stellen, steekt ze van wal en begint enthousiast te vertellen, terwijl ze ons bladerend meeneemt in het concept. De routekaart is een van de twee resultaten die zij voor haar vertrek eind maart gerealiseerd ziet worden:
1. De routekaart
Bonnie is blij met wat er bereikt is. In de waterwerkateliers en in de waterpilots, waarin maatregelen in de praktijk zijn getoetst, is veel geleerd. Deze ervaringen zijn in de routekaart verwerkt. Het is een werkdocument, straks ‘voor en door de bewoners’. Samengevat beschrijft het alle vormen van waterproblemen die we in Oosterwold tegenkomen: te nat, te droog, bodemdaling en waterkwaliteit. Mogelijke oplossingsrichtingen worden gegeven, zowel technisch als ecologisch. De routekaart is compact en helder geschreven met veel linkjes naar uitleg, kaarten en video’s. Iedereen kan op deze manier zelf en met de buren aan de slag.
Na controle door de gemeente, het waterschap, ingenieursbureau Sweco en een groepje direct betrokken bewoners, zal de routekaart met iedereen gedeeld worden. De routekaart wordt een levend online platform, dat door bewoners wordt beheerd en aangevuld met nieuwe ervaringen en oplossingen. De oproep vanuit de pilots is om groepje(s) te maken van ervaringsdeskundigen die medebewoners op weg kunnen helpen.
2. Een samenhangend watercasco
Het andere resultaat van Bonnie is het onderzoek door ingenieursbureau Sweco voor een watercasco. Met een watercasco bedoelt zij een robuuster, samenhangender netwerk van watergangen en peilgebieden (tochten, sloten) op een hoger schaalniveau dan de woonvelden. Bonnie geeft grappend aan dat we meer ‘bever-mensen’ nodig hebben. Bevers bouwen dammen waar stroming blijft bestaan. Hun dammen zijn poreus, vertragen water, verhogen het niveau ervan en daardoor worden voedingsstoffen en water beter vastgehouden. Dit is ook nodig in Oosterwold. Een robuuster watercasco maakt een gebied beter bestand tegen droogte en extreme neerslag. Hierop kunnen bewoners in de woonvelden waar mogelijk aanhaken met de kleinere sloten en waterbergingen.
Het gaat om het hele gebied van Oosterwold en de directe omgeving ingesloten door de Hoge vaart, de A27 en A6. Dat deze opdracht is opgepakt en er op dit niveau gekeken wordt is een nieuwe hoopvolle stap in het lange proces. Deze stap vloeit mede voort uit de waterwerkateliers, de ervaringen uit de pilots en de bevindingen intern bij de gemeente.
Sweco komt met een advies. Samen met het waterschap en de gemeente kijken bekijken ze verschillende scenario’s om tot een robuuster, samenhangender watercasco te komen. De verschillende scenario’s worden tegen elkaar afgewogen en uiteindelijk wordt er een voorkeursvariant gekozen. Dit zal waarschijnlijk in het voorjaar zijn. Vervolgens wordt er gekeken hoe de maatregelen van de voorkeursvariant uitgevoerd kunnen worden.
Waar Bonnie blij mee is
“De onderlinge samenwerking. Het waterschap, de projectleiders in het grotere gebied, de gemeente en de bewoners denken en werken samen aan een robuuster watersysteem. Van ‘nee kan niet’! naar een opdracht watercasco en hernieuwde belangenafweging. De betrokkenheid is groot, maar het systeem is complex.” In het algemeen weten betrokken partijen elkaar beter te vinden dan toen zij begon in april 2025.
Samen de sleutel tot succes
Ook het sociale aspect van Oosterwold komt ter sprake. Bonnie vertelt: “Waar vertrouwen en welwillendheid al opgebouwd zijn in de wijk, gaat het goed. Deze voorbeelden zijn er. Helaas is dat niet overal het geval”. Zij geeft daarbij een praktisch advies: “niet alles meteen afwijzen, maar contact houden, zoeken naar zaken waar je het wel over eens bent. En respectvolle omgangsvormen hanteren.”
Wat vond Bonnie van Oosterwold?
Op de vraag hoe Bonnie Oosterwold heeft ervaren reageert zij spontaan: “Niets is gewoon hier”, “Hier kom je alles tegen”, “Alles is in beweging”. Er liggen in Oosterwold vele kansen, waar zelf doen en samendoen essentieel zijn. “Het is niet voor iedereen, je moet hier meer zelf regelen, maar dat komt met veel vrijheid op de eigen kavel in een prachtige, groenrijke omgeving. Gelukkig hoor ik ook wat een rijkdom dit is!”
De communicatiewerkgroep
De werkgroep opereert zelfstandig, uiteraard gebeurt dit in samenwerking met de gemeente, Sweco en waterschap. Als je contact wilt, mail dan naar de communicatiewaterwerkgroep Oosterwold: Waterplan.Oosterwold@gmail.com